Świadectwo jakości to dokument, w którym przedsiębiorca wprowadzający węgiel do obrotu potwierdza, że paliwo spełnia wymagania jakościowe, a kupujący ma otrzymać jego kopię poświadczoną za zgodność z oryginałem. Przepis nie rozróżnia kanału sprzedaży – w jego brzmieniu nie ma wyłączenia dla zakupów przez internet. Świadectwo zawiera 10 elementów wymienionych w ustawie, a jego urzędowy wzór przewiduje tabelę 9 parametrów paliwa.
Czym jest świadectwo jakości paliwa stałego
Podstawą prawną jest ustawa z 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1529). Zgodnie z art. 6c ust. 1 przedsiębiorca w momencie wprowadzania do obrotu paliwa stałego wystawia dokument potwierdzający spełnienie przez to paliwo wymagań jakościowych, nazwany w ustawie świadectwem jakości.
Obowiązek dotyczy paliw stałych z art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. a i b ustawy, czyli węgla kamiennego, brykietów lub pelletów węglowych zawierających co najmniej 85% węgla kamiennego oraz produktów w postaci stałej otrzymywanych w procesie przeróbki termicznej węgla kamiennego lub węgla brunatnego, przeznaczonych do spalania.
Przedsiębiorca, który wystawił świadectwo, przechowuje je przez 2 lata od dnia wystawienia (art. 6c ust. 3). Art. 7 ust. 7a pkt 5 ustawy zakazuje wprowadzania do obrotu paliw stałych, dla których nie wystawiono wymaganego świadectwa jakości.
Co sprzedawca musi przekazać kupującemu
Dla kupującego kluczowy jest art. 6c ust. 2 ustawy: „Kopia świadectwa jakości poświadczona za zgodność z oryginałem przez przedsiębiorcę wprowadzającego do obrotu paliwo stałe jest przekazywana każdemu podmiotowi, który nabywa paliwo stałe.” Z brzmienia przepisu wynika, że jako kupujący masz otrzymać kopię poświadczoną za zgodność z oryginałem. Treść samego świadectwa określa art. 6d, który wymienia 10 obowiązkowych elementów.
10 elementów świadectwa jakości (art. 6d)
- 1. Oznaczenie przedsiębiorcy wystawiającego świadectwo, jego siedziby i adresu
- 2. NIP oraz REGON, jeżeli został nadany, albo numer w odpowiednim rejestrze państwa obcego
- 3. Indywidualny numer świadectwa jakości
- 4. Określenie rodzaju paliwa stałego
- 5. Wskazanie systemu certyfikacji lub innego dokumentu, na podstawie którego uznano, że paliwo spełnia wymagania jakościowe
- 6. Wskazanie wartości parametrów paliwa stałego
- 7. Informacja o wymaganiach jakościowych dla paliwa stałego
- 8. Oświadczenie wystawcy, że paliwo spełnia wymagania jakościowe
- 9. Oznaczenie miejsca i data wystawienia świadectwa
- 10. Podpis przedsiębiorcy albo osoby uprawnionej do jego reprezentowania
Urzędowy wzór świadectwa określa rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 23 grudnia 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 2843). Wzór układa te informacje w 11 pozycjach i dodaje jedną rzecz ponad ustawę: adres punktu sprzedaży, jeżeli jest inny niż adres siedziby przedsiębiorcy.
Selmet jako sprzedawca węgla podlega tym samym przepisom. O dokumenty do swojej partii zapytasz obsługę pod numerem +48 570 570 670, a cały węgiel groszek z badaniem każdej partii znajdziesz w kategorii sklepu.
Jak czytać świadectwo – tabela parametrów
Najważniejszą częścią świadectwa jest tabela parametrów. Wzór z rozporządzenia przewiduje 9 parametrów, a przy każdym dwie kolumny: „wartość wskazana przez przedsiębiorcę” i „wartość dopuszczalna”.
| Parametr | Symbol | Jednostka | Co oznacza dla Ciebie |
|---|
| Zawartość popiołu | Ar | % | Ile niepalnej pozostałości zostaje po spaleniu; mniej popiołu to rzadsze czyszczenie kotła |
| Zawartość siarki całkowitej | Str | % | Im mniej siarki, tym mniej zanieczyszczeń w spalinach |
| Zawartość części lotnych | Vdaf | % | Udział składników uwalnianych z węgla podczas ogrzewania; wpływa na rozpalanie i charakter spalania |
| Wartość opałowa | Qir | MJ/kg | Ile energii daje kilogram paliwa; wyższa wartość to mniejsze zużycie |
| Zdolność spiekania | RI | – | Skłonność do zlepiania się w spieki; niska wartość ogranicza tworzenie się żużla |
| Wymiar ziarna | – | mm | Sortyment; groszek to 5-25 mm, do kotłów z podajnikiem |
| Zawartość podziarna | – | % | Udział ziaren mniejszych niż deklarowany sortyment |
| Zawartość nadziarna | – | % | Udział ziaren większych niż deklarowany sortyment |
| Zawartość wilgoci całkowitej | Wtr | % | Ilość wody w paliwie; zbyt mokry węgiel traci wydajność |
Kolumna „wartość wskazana przez przedsiębiorcę” zawiera parametry deklarowane przez wystawcę, podawane jako graniczne wartości z uwzględnieniem dopuszczalnych poziomów odchyleń (przypis do wzoru). Kolumna „wartość dopuszczalna” to minimum albo maksimum wynikające z przepisów. Zestaw obie kolumny: wartość opałowa nie powinna być niższa od minimum, a popiół, siarka i wilgoć nie powinny przekraczać maksimum.
Wartości dopuszczalne dla węgla wynikają z rozporządzenia w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych (Dz.U. 2024 poz. 1618). Do 30.06.2027 obowiązuje okres przejściowy: wartość opałowa min. 23,00 MJ/kg, popiół maks. 11,00%, siarka maks. 1,40%, a dla groszku zdolność spiekania RI maks. 90. Od 01.07.2027 wymagania rosną: wartość opałowa min. 24,00 MJ/kg, popiół maks. 10,00%, siarka maks. 1,20%, wilgoć całkowita maks. 15,00%, a dla groszku RI maks. 60. Szczegóły i harmonogram opisujemy we wpisie normy jakości węgla 2025-2027.
Świadectwo jakości a certyfikat i badanie laboratoryjne
To trzy różne dokumenty o różnych funkcjach. Samo świadectwo wskazuje zresztą „system certyfikacji lub inny dokument” jako podstawę uznania, że paliwo spełnia wymagania (pkt 5 wzoru).
| Cecha | Świadectwo jakości węgla | Certyfikat pelletu (EN Plus, DIN Plus) | Badanie laboratoryjne partii |
|---|
| Podstawa | Ustawa o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw | Dobrowolny system branżowy | Kontrola z inicjatywy sprzedawcy |
| Kogo dotyczy | Przedsiębiorcy wprowadzającego do obrotu węgiel kamienny i produkty jego przeróbki | Producenta pelletu, który przystąpił do systemu | Konkretnej partii paliwa w ofercie sprzedawcy |
| Czy obowiązkowe | Tak (art. 6c) | Nie | Decyzja sprzedawcy; w Selmet dotyczy każdej partii węgla i pelletu |
| Co potwierdza | Spełnienie wymagań jakościowych z przepisów | Spełnienie wymagań danego systemu certyfikacji | Parametry badanej partii |
Opis programów certyfikacji pelletu znajdziesz w artykule certyfikaty pelletu EN Plus, DIN Plus i FSC.
Świadectwo przy zakupie węgla przez internet
Ustawa definiuje wprowadzanie do obrotu jako „sprzedaż lub inną formę zbycia”, a kopia świadectwa trafia do „każdego podmiotu, który nabywa paliwo stałe”. W brzmieniu przepisów nie ma osobnych reguł dla sklepu internetowego. To obserwacja tekstu ustawy, a nie opinia prawna.
Przy zakupie online dokument ma szczególne znaczenie, bo nie oglądasz towaru przed zamówieniem. Porównaj parametry z karty produktu z kolumną „wartość wskazana przez przedsiębiorcę”, przede wszystkim wartość opałową, zawartość popiołu i wymiar ziarna.
Dokument to jedno, a własna ocena opału po dostawie to drugie – pomoże w niej pięć domowych testów jakości węgla. Cały proces opisuje poradnik zakup węgla przez internet krok po kroku.
Co, jeśli sprzedawca nie przekaże świadectwa
Poniższe kroki mają charakter informacyjny i nie zastępują porady prawnej.
Co możesz zrobić krok po kroku
- Poproś sprzedawcę o kopię: chodzi o kopię świadectwa jakości dla dostarczonej partii, poświadczoną za zgodność z oryginałem
- Porównaj parametry z ofertą: zestaw wartości z tabeli parametrów z opisem produktu, za który zapłaciłeś
- Zachowaj dokumenty zakupu: potwierdzenie zamówienia, dowód płatności i dokumenty dostawy
- Wiedz, kto kontroluje rynek: kontrolę obrotu paliwami stałymi prowadzi Inspekcja Handlowa
Zgodnie z art. 35a pkt 9 karze pieniężnej podlega przedsiębiorca wprowadzający do obrotu paliwo stałe, który wbrew obowiązkowi nie wystawia świadectwa jakości, wystawia świadectwo z wartościami parametrów niezgodnymi ze stanem faktycznym albo nie przekazuje kopii świadectwa nabywcy. Wysokość kary określa art. 35c ust. 5: od 10 000 zł do 25 000 zł, gdy wartość wprowadzanego do obrotu paliwa nie przekracza 200 000 zł, oraz od 25 001 zł do 100 000 zł, gdy tę kwotę przekracza. Karę nakłada w drodze decyzji wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej.
Pellet i brykiet – co się zmienia
Dziś obowiązek z art. 6c dotyczy węgla kamiennego i produktów jego przeróbki. Pellet i brykiet drzewny to w ustawie biomasa pozyskana z drzew i krzewów (art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. c), obecnie nieobjęta tym obowiązkiem.
15 września 2026 r. rząd przyjął projekt ustawy (UD186), który zakłada obowiązek badań i świadectwa jakości dla pelletu i brykietu drzewnego. To projekt, a nie obowiązujące prawo, a termin stosowania nowych przepisów nie jest jeszcze znany. Do tego czasu przy pellecie liczą się certyfikaty: w ofercie Selmet Barlinek ma EN Plus i DIN Plus, Sylva DIN Plus, a Selmet Pellet Premium to klasa A1.
Najczęstsze pytania
Czy sklep internetowy musi przekazać świadectwo jakości węgla?
Przepis nie rozróżnia kanału sprzedaży: zgodnie z art. 6c ust. 2 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw kopia świadectwa jakości poświadczona za zgodność z oryginałem jest przekazywana każdemu podmiotowi, który nabywa paliwo stałe. Ustawa definiuje wprowadzanie do obrotu jako sprzedaż lub inną formę zbycia i nie zawiera osobnych reguł dla sprzedaży przez internet.
Co dokładnie jest w świadectwie jakości węgla?
Świadectwo jakości węgla zawiera 10 elementów wymienionych w art. 6d ustawy, między innymi dane i NIP wystawcy, indywidualny numer świadectwa, rodzaj paliwa, wartości parametrów, oświadczenie o spełnieniu wymagań oraz podpis. Wzór z rozporządzenia (Dz.U. 2022 poz. 2843) przewiduje tabelę 9 parametrów: popiół, siarka, części lotne, wartość opałowa, zdolność spiekania, wymiar ziarna, podziarno, nadziarno i wilgoć całkowita.
Co zrobić, gdy sprzedawca nie przekazał świadectwa jakości?
Najprościej poprosić sprzedawcę o kopię świadectwa jakości dla dostarczonej partii, poświadczoną za zgodność z oryginałem, i porównać jej parametry z ofertą. Kontrolę obrotu paliwami stałymi prowadzi Inspekcja Handlowa, a za nieprzekazanie kopii nabywcy art. 35a pkt 9 i art. 35c ust. 5 ustawy przewidują karę pieniężną dla przedsiębiorcy.
Czym różni się świadectwo jakości od certyfikatu?
Świadectwo jakości to dokument wymagany ustawą od przedsiębiorcy wprowadzającego do obrotu węgiel, a certyfikat pelletu, taki jak EN Plus czy DIN Plus, wynika z dobrowolnego systemu branżowego. Świadectwo potwierdza spełnienie wymagań jakościowych z przepisów i wskazuje system certyfikacji lub inny dokument jako podstawę tej oceny. Badanie laboratoryjne partii to jeszcze inne narzędzie: sprawdzenie parametrów konkretnej dostawy.
Czy świadectwo jakości dotyczy pelletu i brykietu?
Obecnie nie: obowiązek wystawienia świadectwa z art. 6c dotyczy węgla kamiennego i paliw z niego wytworzonych, a pellet i brykiet drzewny ustawa zalicza do biomasy. 15 września 2026 r. rząd przyjął projekt ustawy (UD186), który zakłada badania i świadectwo jakości także dla pelletu i brykietu drzewnego. To projekt, a nie obowiązujące prawo, a termin stosowania nowych przepisów nie jest jeszcze znany.
Zamów węgiel groszek z badaniem każdej partii
Węgiel groszek Heros (Kazachstan, 26-29 MJ/kg) i Hades (Kolumbia, 26-28 MJ/kg) w workach 20 kg na palecie 1 000 kg, z badaniem laboratoryjnym każdej partii. Aktualna cena groszku Heros: 2 369 zł/t. Darmowa dostawa od 1 tony przy zamówieniu z przedpłatą, realizacja do 14 dni roboczych. O dokumenty do swojej partii zapytasz pod numerem +48 570 570 670.
